Loading...
ਸਾਡਾ ਸਾਐਨਸੀ ਮਾਜ਼ੀ : ਲਹੌਰ਌ ਵਿਚ 1663 ਦਾ ਸੈਲਾਬਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹਿਫ਼ਾਜ਼ਤੀ ਬੰਦ

Punjabi Wichaar
ਕਲਾਸਿਕ
ਵਿਚਾਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਫ਼ੌਂਟ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰੋ Preview Chanel
    



ਮੁਢਲਾ ਵਰਕਾ >> ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ ਵਿਚਾਰ >> ਸਾਇੰਸੀ ਦੁਨੀਆ >> ਸਾਡਾ ਸਾਐਨਸੀ ਮਾਜ਼ੀ : ਲਹੌਰ਌ ਵਿਚ 1663 ਦਾ ਸੈਲਾਬਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹਿਫ਼ਾਜ਼ਤੀ ਬੰਦ

ਸਾਡਾ ਸਾਐਨਸੀ ਮਾਜ਼ੀ : ਲਹੌਰ਌ ਵਿਚ 1663 ਦਾ ਸੈਲਾਬਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹਿਫ਼ਾਜ਼ਤੀ ਬੰਦ

January 31st, 2017

ਰਾਵੀ ਨੂੰ ਮਿੱਥ ਕੇ ਲਹੌਰ਌ ਦੀ ਤਵਾਰੀਖ਼ ਅਜੇ ਨਹੀਂ ਲਿਖੀ ਗਈ ਬੱਸ ਜ਼ੁਬੈਰ ਸ਼ਫ਼ੀ ਗ਼ੋਰੀ ਹੋਰਾਂ ਰਾਵੀ ਕਿਨਾਰੇ ਹੜੱਪਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ 18 ਵਸਤੀਆਂ ਦਾ ਹਾਲ ਲਿਖ ਕੇ ’’ ਬਿਦਅਤ ‘‘ ਕਰ ਛੱਡੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਖੋਜੀਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਦਾ ਰਸਤਾ ਵਿਖਾਇਆ ਹੈ।ਲਹੌਰ਌ ਦਰਬਾਰ ਦੇ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ’’ ਕੋਰਟ ‘‘ ਤੇ ’’ ਵੈਨਚੂਰਾ ‘‘ ਹੋਰਾਂ 1827 ਵਿਚ ਟੈਕਸਲਾ ਦੇ ਖੰਡਰ ਲੱਭੇ ਸਨ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ’’ ਗਨਧਾਰਾ ‘‘ ਮਾਜ਼ੀ ਬਾਰੇ ਜਾਨਣ ਦੀ ਸੁਰਤ ਆਈ ਸੀ।ਕਾਦਰੀ, ਖ਼ਜ਼ਰੀ ਯਾ ਸ਼ੀਰਾਨਵਾਲਾ ਦਰੌਜਾ ਇਕ ਹੀ ਥਾਂ ਦੀ ਨਾਂ ਨੇਂ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਸੁਣੇ ਇਤਾਲਵੀ ਲਿਖਾਰੀ ਮਨੋਚੀ ਸਭ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਪਈ ਸ਼ੀਰਾਨਵਾਲਾ ਤੋਂ ਜਿਹੜੀ ਕੁਸ਼ਤੀ ਯਾ ਨਿੱਕਾ ਜ਼ਹਾਜ਼ ਰਾਵੀ ਵਿਚ ਚਲਦਾ ਸੀ ਉਹ ਠੱਟਾ ਕੋਲ਼ ’’ ਲਹੌਰੀ ਬੰਦਰ ‘‘ ਰਾਹੀਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।ਮਜੀਦ ਸ਼ੇਖ਼ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਤੇ ਮਹਿਮੂਦ ਬੂਟੀ ਤੋਂ ਨਵਾਂ ਕੋਟ ਤੀਕ ਰਾਵੀ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਗੁਜ਼ਰ ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕੰਡਿਆਂ ਤੇ ਗਵਾਚ ਚੁੱਕੇ ਘਾਟਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਨਾਲ਼ ਲੱਭਿਆ ਜੇ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਤਖ਼ਤੇ ਨਿੰਮਾ ਪਲਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਹੜੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਬੂਹੇ ਤੋਂ ਦਰਿਆ ਤੀਕ ਫ਼ਸੀਲ ਵਿਚ ਪਰੋਏ ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ਼ ਡੋਂਗੇ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਮਾਲ ਤੇ ਬੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਲਿਜਾਂਦੇ ਸਨ।ਅਜਿਹੀਆ ਇਕ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸ਼ੇਖ਼ ਹੋਰਾਂ ਮੋਚੀ ਦਰੌਜੇ ਆਪ ਵੇਖਿਆ ਸੀ।ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਦੀਵਾਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵੱਡੀ ਨਹਿਰ ਬਾਰੇ ਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿਚ ਵਾਧੂ ਇਨਫ਼ਾਰਮੇਸ਼ਨ ਹੈ ਪਰ ਰਾਵੀ ਨਾਲ਼ ਅਜਿਹੇ ਤਖ਼ਤਾ ਨਿੰਮਾ ਪਲਾਂ ਪਾਰੋਂ ਅਸਾਂ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਅਨਜੀਨਈਰਾਂ ਤੇ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਅਤੇ ਲੋਹਾਰਾਂ ਤੇ ਤਰਖਾਣਾਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਸਭ ਨੂੰ ਬਾਦਸ਼ਾਹਵਾਂ ਦੇ ਖਾਤੇ ਪਾਵਣਾ ਇਕ ਕੂੜ ਕੰਮ ਹੈ ਪਈ ਸਾਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਏਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਈਂਸ ਨਾਲ਼ ਸਾਂਗੇ ਪਾਰੋਂ ਪੜ੍ਹੀਏ।ਇਕ ਅਜਿਹੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਾਂ ਜਿਹੜਾ 1663 ਵਿਚ ਹੋਇਆ।ਏਸ ਨੂੰ ਅਸਾਂ ਮਹਿਮੂਦ ਬੂਟੀ ਬੰਦ ਤੋਂ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ
ਅਕਬਰ ਪਾਦਸ਼ਾਹ ਵਾਂਗ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਵੀ ਅਟਕ ਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਪਾਰੋਂ ਲਹੌਰ਌ ਆ ਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ ਸੀ।ਉਹ 3 ਮਈ 1663 ਨੂੰ ਕਸ਼ਮੀਰ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ। ਲਹੌਰ਌ ਵਿਚ ਉਹ ਰਾਵੀ ਦੇ ਪਾਰ ’’ ਬਾਗ਼ ਦਿਲਕਸ਼ਾ ‘‘ ਵਿਚ ਟਹਰਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਬਾਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸ਼ਿੱਦਤ ਨਾਲ਼ ਲਹੌਰ਌ ਵਿਚ ਰਾਵੀ ਦੇ ਬਾਣੀ ਨਾਲ਼ ਸੀਲਾਬੀ ਸੂਰਤ ਸੀ ਅਤੇ ਬਹੁੰ ਘਰ ਵੀ ਪਾਣੀ ਵ ਪਾਣੀ ਹੋਏ ਸਨ। ਸ਼ਾਹੀ ਕਿਲ੍ਹਾ ਤੀਕ ਅਪੜਨਾ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਸੀ।ਨਵਾਂ ਨਵਾਂ ਬਣਨ ਵਾਲਾ ਸ਼ਾਲਾਮਾਰ ਬਾਗ਼ ਵੀ ਪਾਣੀ ਨਾਲ਼ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।ਪਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਆਪਦੀ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ਼ ਇਹ ਸਭ ਕੁੱਝ ਢੱਟਿਆ।ਇਸ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੀਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਮੱਤ ਦਿੱਤੀ ۔ ਹੁਕਮ
ਹੋਇਆ ਪਈ ਸ਼ਾਲਾਮਾਰ ਦੇ ਆ ਲੱਦ ਵਾਲ਼ ਤੋਂ ਕਾਲਾ ਦੀ ਦੀਵਾਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਤੀਕ ਇਕ ਵੱਡਾ ਬੰਦ ਬਣਾਇਆ ਜਾਏ ਤਾਂ ਜੇ ਲਹੌਰ਌ ਹਮੇਸ਼ ਲਈ ਸੀਲਾਬੀ ਪਾਣੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚ ਜਾਏ। ਬੰਦ ਵਿਚ ਦਰੀਆਏ ਰਾਵੀ ਵੱਲ ਜਾ ਬਜਾ ਸੀੜ੍ਹੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਅਕਬ ਵਿਚ ਬਾਗ਼ਾਤਿ ਸਨ।ਬਾਦੋਂ ਏਸ ਬੰਦ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਨਾਲ਼ ਦਰਬਾਰੀਆਂ ਨੇ ਬਾਰਾ ਦਰੀਆਂ ਤੇ ਸੈਰ ਗਾਵਾਂ ਬਣਵਾ ਲਿੱਤੀਆਂ। ਇਸ ਬੰਦ ਨੇ ਕਈ ਸਾਲ ਲਹੌਰ਌ ਨੂੰ ਰਾਵੀ ਦੇ ਸੈਲਾਬ ਤੋਂ ਬਚਾਕੇ ਰੱਖਿਆ। ਬਾਦੋ ਚੋਂ ਜਦੋਂ ਰਾਵੀ ਨੇ ਆਪਦੀ ਗਜ਼ਰਗਾਹ ਬਦਲ ਲਿੱਤੀ ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਦੂਰ ਦੇ ਆਗ਼ਾਜ਼ ਵਿਚ ਨਵੇਂ ਜ਼ਰੱਈ ਜ਼ਮੀਨ ਵੀ ਨਿਕਲ ਆਈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਹੀ ਵੰਡਿਆ


Share |


 

Depacco.com


 

 

Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
ਨਜਮ ਹੁਸੈਨ ਸੱਯਦ
ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਸਈਦ ਭੁੱਟਾ
ਨਾਵਲ
ਕਹਾਣੀਆਂ
ਜ਼ਬਾਨ

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels