Loading...
ਪੰਜਾਬੀ ਲਹਿਰ ਬਾਰੇ ਹਿੱਕ ਪੜਚੋਲ।ਡਾਕਟਰ ਤਾਰਿਕ ਰਹਮਨ ( ਪਹਿਲੀ ਲੜੀ )

Punjabi Wichaar
ਕਲਾਸਿਕ
ਵਿਚਾਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਫ਼ੌਂਟ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰੋ Preview Chanel
    



ਮੁਢਲਾ ਵਰਕਾ >> ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ ਵਿਚਾਰ >> ਜ਼ਬਾਨ ਦੀ ਸਿਆਸਤ >> ਪੰਜਾਬੀ ਲਹਿਰ ਬਾਰੇ ਹਿੱਕ ਪੜਚੋਲ।ਡਾਕਟਰ ਤਾਰਿਕ ਰਹਮਨ ( ਪਹਿਲੀ ਲੜੀ )

ਪੰਜਾਬੀ ਲਹਿਰ ਬਾਰੇ ਹਿੱਕ ਪੜਚੋਲ।ਡਾਕਟਰ ਤਾਰਿਕ ਰਹਮਨ ( ਪਹਿਲੀ ਲੜੀ )

ਪੰਜਾਬੀ ਰੂਪ : ਵਕਾਰ ਮੁਸਤਫ਼ਾ ਸਪਰਾ
September 13th, 2017

ਡਾਕਟਰ ਤਾਰਿਕ ਰਹਮਨ ਜ਼ਬਾਨਾਂ ਬਾਰੇ ਲਿਖਦੇ ਨੇਂ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਖੋਜੀ ਵੀ ਨੇਂ ਅਤੇ ਉਸਤਾਦ ਵੀ।ਜ਼ਬਾਨਾਂ ਬਾਰੇ ਲਿਖਦੇ ਹੋਏ ਸਿਆਸਤ ਵਿਚ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੈਰ ਪਾਏ ਤਾਂ ਮਾਰੇ ਹੂਰੇ ’’ ਸਿਆਸੀ ‘‘ ਵੀ ਹੋ ਗਏ ਨੇਂ। ਉਹ ਹਿੱਕ ਲੰਮੇਰੇ ਚਿਰ ਤੋਂ ਜ਼ਬਾਨਾਂ ਬਾਰੇ ਝਾਤ ਪਾ ਰਹੇ ਨੇਂ।ਤੁਸਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਸਵਾਲ ਵੀ ਚੁੱਕ ਸਕਦੇ ਹੋ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਪਰਖ ਸੁੱਟ ਪਾਨ ਜੋਗੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਇਹ ਨਵੇਂ ਨਵੀਂ ਪਰਤ ਖੋਲਦੀ ਹੈ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਦਹਾਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇਕ ਕਿਤਾਬ ’’ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਜ਼ਬਾਨ ਤੇ ਸਿਆਸਤ ‘‘ ਲਿਖੀ ਸੀ।ਏਸ ਕਿਤਾਬ ਤੇ ਭਰਵਾਂ ਤਬਸਰਾ ਏਸ ਲੜੀ ਵਾਰ ਸਿਲਸਿਲਾ ਬਾਦੋਂ ਆਏਗਾ।ਹੁਣ ਅਸਾਂ ਏਸ ਦੇ ਇਸ ਬਾਬ ਦਾ ਤਰਜਮਾ ਛਾਪ ਰਹੇ ਹਾਂ ਜਿਹੜਾ ਪੰਜਾਬੀ ਜ਼ਬਾਨ ਬਾਰੇ ਹੈ।ਪੰਜਾਬੀ ਜ਼ਬਾਨ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਜਨਰਲ ਜ਼ਿਆ ਨੇ 1981 ਦੀ ਮਾਨਵ ਗਿੰਤਰੀ ਵਿਚ ਟੋਟਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਏਸ ਦੇ ਲਹਿਜਿਆਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਰਕਾਰੀ ਪੱਦਰ ਤੇ ਜ਼ਬਾਨਾਂ ਆਖਿਆ ਸੀ ਏਸ ਮਗਰ ਵੀ ਸਿਆਸਤਾਂ ਹੀ ਸਨ।ਡਾਕਟਰ ਹੋਰਾਂ ਪੱਕੇ ਹਕੀਮ ਵਾਂਗ ਸਿਆਸਤ ਤੇ ਜ਼ਬਾਨ ਦਾ ਸਾਂਗਾ ਦਸ ਛੱਡਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਦੀ ਗੱਲ ਤੁਸਾਂ ਆਪ ਲੱਭਣੀ ਜੇ। ਵਕਾਰ ਹੋਰੀ ਭਲੇਮਾਣਸ ਨੇਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਏਸ ਬਾਬ ਦਾ ਤਰਜਮਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰ ਲਈ ਘੱਲਿਆ ਹੈ। ਤੁਸਾਂ ਹੁਣ ਏਸ ਨੂੰ ਆਪ ਪੜ੍ਹੋ

ਫ਼ਰਵਰੀ 1949 ਵਿਚ ਬਰੇਲੀ ( ਭਾਰਤ ) ਜਮੈ ਤਾਰਿਕ ਰਹਮਨ ਆਰਮੀ ਬਰਨ ਹਾਲ ਸਕੂਲ ( ਐਬਟਾਬਾਦ ) ਪੜ੍ਹੇ ਅਤੇ ਫ਼ੌਜ ਵਿਚ ਰਹੇ 1985 ਵਿਚ ਉਹ ਪਿਸ਼ੌਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪੜ੍ਹਾਨ ਤੇ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਫ਼ਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ਬਾਨਾਂ ਬਾਰੇ ਖੋਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।ਸ਼ੀਫ਼ੀਲਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਡੀ ਲੁੱਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਡਾਕੜ ਹੋਰਾਂ ਜਨੂਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਬਾਨਾਂ ਬਾਰੇ ਖੋਜੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ

ਪੰਜਾਬੀ ਲਹਿਰ ਬਾਰੇ ਹਿੱਕ ਪੜਚੋਲ।ਡਾਕਟਰ ਤਾਰਿਕ ਰਹਮਨ ( ਪਹਿਲੀ ਲੜੀ )

ਪੰਜਾਬੀ ਪਿਆਰੇ ਸਮਝਦੇ ਨੇਂ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਜ਼ਬਾਨ ਨੂੰ ਤਾਲੀਮੀ, ਦਫ਼ਤਰੀ ਤੇ ਅਦਾਲਤੀ ਪੱਦਰ ਤੇ ਲਾਇਆ ਜਾਏ।ਕਿਉਂਜੇ ਪੰਜਾਬ ਮੁਲਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਆਬਾਦੀ ਪਾਰੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਖਾਂਦਾ ਪੀਂਦਾ ਸੂਬਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫ਼ੌਜ ਤੇ ਬਿਊਰੋਕ੍ਰੇਸੀ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਹਾਕਮੀਤਾਂ ਪਾਰੋਂ ਬਦਨਾਮ ਹੈ ਤਾਂ ਮਾਰੇ ਲੋਕ ਪੰਜਾਬੀ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦੀ ਏਸ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਤੋਂ ਕਾਸਿਰ ਨੇਂ।ਅਸਲ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਪਈ ਅਸ਼ਰਾਫ਼ੀ ਤੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਤਬਕਿਆਂ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗਿੰਤਰੀ ਉਰਦੂ ਦੀ ਪਿਛਲੱਗ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਦੀ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸ਼ਨਾਖ਼ਤ ਵਿਚ ਵਾੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।ਇਹ ਗਲ ਕਰਨੀ ਜ਼ਰਾ ਔਖੀ ਹੈ ਪਈ ਇਹ ਪੰਜਾਬੀ ਪਿਆਰੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਂਗ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸੋਚਦੇ।ਕੇਹਾ ਕਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਪਿਆਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨੀ ਮਿਲੇਗੀ?ਚੇਤੇ ਰਹੇ, ਪਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗਿੰਤਰੀ ਨੂੰ ਬਹੁੰ ਵਧੀਆ ਉਰਦੂ ਆਂਦੀ ਹੈ, ਕੁੱਝ ਨੂੰ ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵੀ ਚੰਗੀ ਭਲੀ ਆਂਦੀ ਅਤੇ ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬੜੇ ਆਰਾਮ ਨਾਲ਼ ਪੰਜਾਬੀ ਅਸ਼ਰਾਫ਼ੀਆ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਸਕਦੇ ਨੇਂ। ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਪਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁੱਝ ਸਿਆਸੀ ਤਾਕਤ ਰੱਖਦੇ ਸਨ ਜੰਞ ਹਨੀਫ਼ ਰਾਮੇ ਹੋਰੀ,ਉਹ ਭੁੱਟੋ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਅੰਦਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜ਼ੀਰ ਸਨ ਅਤੇ ਜਿੱਦਾਂ ਇਹ ਲਿਖਤ ਲਿਖੀ ਗਈ ਤਾਂ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਅਸੰਬਲੀ ਦੇ ਸਪੀਕਰ ਸਨ ( ਰਾਮੇ ਹੋਰੀ ਬੇਨਜ਼ੀਰ ਭੁੱਟੋ ਦੇ ਦੂਜੇ ਦੌਰ ਵਿਚ ਸਪੀਕਰ ਸਨ ਜਿਹੜਾ 1993 ਤੋਂ 1996 ਤੀਕ ਸੀ।ਐਡੀਟਰ )
ਇਸ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਲਈ ਵੀ ਮੇਨ ਸਟਰੀਮ ਸਿਆਸਤ ਰਾਹੀਂ ਅੱਗੇ ਆਨਾ ਏਡਾ ਔਖਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।ਇਹ ਗਲ ਹਨੀਫ਼ ਰਾਮੇ ਹੋਰਾਂ ਆਪ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿਚ ਲਿਖੀ ਹੈ।ਕੇਹਾ ਪੰਜਾਬੀ ਲਹਿਰ ਦਾ ਲੋਭ ਨਿਰੇ ਮਾੜੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਲਈ ਹੈ?ਜੰਞ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫ਼ਰ ਸ਼ੀਕਲ ਆਖਦਾ ਹੈ ’’ ਇਕ ਪੰਜਾਬੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਵਿਚ ਹਿੱਕ ਮੁੱਅਜ਼ਜ਼ ਉਰਦੂ ਬੰਦੋਬਸਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿਚ ਤਰੱਕੀ ਕਰਨਾ ਸੌਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਜੇ ਉਰਦੂ ਬੰਦੋਬਸਤ ਵਿਚ ਲਕਬਾਂ ਦੀ ਖੇਡ ਵਾਧੂ ਅਤੇ ਯਸ ਕਸ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਸੱਟ ਨਹੀਂ ਪਾਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ‘‘ ۔
۔ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ ਸ਼ੀਕਲ ਹੋਰੀ ਲਹੌਰ਌ ਵਿਚ ਸਨ ਤਾਂ ਮਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਏਸ ਖ਼ਿਆਲ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਈ ਕਿਉਂ ਇਸ ਦੌਰ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੂਝਵਾਨ ਉਰਦੂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵੱਲ ਆਏ।ਪਰ ਏਸ ਖ਼ਿਆਲ ਨਾਲ਼ ਪੂਰੀ ਗੱਲ ਤੇ ਝਾਤ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ ਪਈ ਆਪਣੀ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿਚ ਬਾਕਮਾਲ ਤੇ ਹੀਰੇ ਵਰਗੇ ਸ਼ਫ਼ਕਤ ਤਨਵੀਰ ਮਿਰਜ਼ਾ, ਨਜਮ ਹੁਸੈਨ ਸੱਯਦ, ਆਸਿਫ਼ ਖ਼ਾਨ ਜਿਹੇ ਜੌਹਰ ਪੰਜਾਬੀ ਲਹਿਰ ਵਿਚ ਜੜ ਗਏ।ਅਜਿਹਾ ਖ਼ਿਆਲ ਜਿਹੜਾ ਨਿਰਾ ਤਕੱਬਰ ਤੇ ਉਸਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੋਏ , ਇਹ ਦੱਸਣ ਦੇ ਕਾਬਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਪਈ ਅਖ਼ੀਰ ਲੋਕ ਕਿਉਂ ਆਪਣੇ ਕੀਇਰੀਰ ਨੂੰ ਦਾਅ ਤੇ ਲੱਗਣ ਯਾ ਸਿਆਸੀ ਇੰਤਕਾਮ ਦੀ ਪਰਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।ਮਸਲਾ ਰਾਮਿਆ ਪਿੰਨੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿਚ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਪਈ ਉਹ ਫੜੀਚਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲਹੌਰ਌ ਕਾਲੇ ਘੁਲ ਦਿੱਤਾਗਿਆ ਜਿਹੜਾ ਤਸ਼ੱਦੁਦ ਪਾਰੋਂ ਬਦਨਾਮ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਸਭ ਤਾਂ ਮਾਰੇ ਹੋਇਆ ਕਿਉਂਜੇ ਮੈਂ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਹਾਮ੍ਹੀ ਸਾਂ
ਪੰਜਾਬੀ ਬਰਤਾਨਵੀ ਦੂਰ ਵਿਚ :
ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ 1849 ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਜਿੰਨਾਂ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਰਾਇਆ ਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਜ਼ਬਾਨ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸੀ ਗੋ ਕਿ ਮਜ਼੍ਹਬੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿਚ ਗੁਰਮੁਖੀ ਸਕਰਿਪਟ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ । ਕਿਉਂਜੇ ਖ਼ਤ ਪੱਤਰ ਵਿਚ ਵਰਤਣ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਲਫ਼ਜ਼ ਆਲਾ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸਨ ਤਾਂ ਮੁਕਾਮੀ ਜ਼ਬਾਨ ਦੀ ਪਾਲਿਸੀ ਦਾ ਸਵਾਲ ਅਸਰ ਗਿਆ । ਬੋਰਡ ਨੇ ਤਜ਼ਵੀਜ਼ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਰਦੂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਜ਼ਬਾਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਕਿਉਂ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਹੀ ਉਰਦੂ ਜ਼ਬਾਨ ਸ਼ੁਮਾਲੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਿਚ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ ਜਿਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕੀ ਪਹਿਲੇ ਈ ਸੀਟ ਸੀ। ਡੇਰਾ ਗ਼ਾਜ਼ੀ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦਾ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੁਣਸ਼ੀ, ਮਿਲਾ ਤੇ ਦੂਜੇ ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ ਲੋਕੀ ਇਹ ਸਮਝਦੇ ਸੀ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਬੰਦਾ ਆਪਣੇ ਕਿਆਮ ਨਾਲ਼ ਉਰਦੂ ਨਹੀਂ ਸਿੱਖ ਸਕਦਾ। ਮੁਜ਼ੱਫ਼ਰਗੜ੍ਹ ਦੇ ਅਸਿਸਟੈਂਟ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੇ ਵੀ ਇਹੋ ਬਹਿਸ ਕੀਤੀ ਕਿ ਦਿਵੇਂ ਸਿਡਰ ਤੇ ਮਫ਼ਸਲ ਅਫ਼ਸਰਾਨ ਮੁਲਤਾਨੀ ਤੇ ਮੁਸ਼ਤਮਿਲ ਸੀ ਜਿਹੜੇ ਕਿ ਉਰਦੂ ਨਹੀਂ ਲਿਖ ਸਕਦੇ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਫ਼ਾਰਸੀ ਤੋਂ ਵਾਕਫ਼ ਸਨ।ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਮੁਲਤਾਨ ਦੇ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਦਾ ਕਿਹਾ ਕਿਉਂ ਕਿ ਮੁਲਤਾਨ ਵਿਚ ਹਿੰਦੋਸਤਾਨੀਆਂ ( ਜਿੰਨਾਂ ਨੂੰ ਨਵਾ ਨਵਾ ਭਰਤੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ) ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਕੋਈ ਵੀ ਉਰਦੂ ਸੌਖਿਆਂ ਨਈਂ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਕਲਰਕਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਲੀਹ ਡਵੀਜ਼ਨ ਦੇ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੇ ਆਪਣੇ 11 ਅਗਸਤ 1849 ਦੇ ਖ਼ਤ ਵਿਚ ਇੰਤਜ਼ਾਮੀਆ ਬੋਰਡ ਕੋਲੋਂ ਉਰਦੂ ਹੀ ਦੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਦੀ ਦਰਖ਼ਾਸਤ ਕੀਤੀ ਸੀ
ਅਗਰ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਮੌਲਵੀਆਂ ਦੀ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਨੂੰ ਉਰਦੂ ਤੇ ਤਰਜੀਹ ਦੇਣੀ ਸੀ । ਸਮਝਿਆ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਕਿੰਨੇ ਗ਼ੈਰ ਮਕਬੂਲ ਸਨ ਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਦ ਉਰਦੂ ਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸੂਬਿਆਂ ਦੀਆਂ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਲੈ ਲਈ ਸੀ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਾਏ ਸੀ ਕਿ ਅਮਲਾ ਉਰਦੂ ਚੰਦ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿਚ ਸੁੱਖ ਸਕਦਾ ਏ। ਲੇਕਿਨ ਬੋਰਡ ਨੇ ਲੀਹ, ਮੁਲਤਾਨ, ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾ ਵਾਸਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਨੂੰ ਹੀ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਲਾਹੌਰ ਤੇ ਜਿਹਲਮ ਡਵੀਜ਼ਨ ਵਾਸਤੇ ਉਰਦੂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ
ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਮੁਕਾਮੀ ਜ਼ਬਾਨ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਤਸਲੀਮ ਕੀਤਾ? ਇਹਦੀ ਬਜਾਏ ਉਰਦੂ ਕਿਉਂ ਚੁਣੀ? ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਗ ਇਹ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਨੇਂ ਕਿ ਇਹ ਸਿਆਸੀ ਵਜਹਦ ਯਾ ਨਿਚਲੇ ਤਬਕੇ ਦੇ ਅਮਲੇ ਦੇ ਇਸਰੋ ਰਸੂਖ਼ ਜਿਹੜੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਰ ਸ਼ੁਮਾਲੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਤੋਂ ਤਾਅਲੁੱਕ ਰੱਖਦੇ ਸੀ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ( ਮਿਰਜ਼ਾ 1989) ਲੇਕਿਨ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਕਾਗ਼ਜ਼ਾਤ, ਜਿਹੜੇ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਰ ਬਰਤਾਨਵੀ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਦੇ ਖ਼ਤਾਂ ਤੇ ਮੁਸ਼ਤਮਿਲ ਸੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਤੂਸੀਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ

ਵਕਾਰ ਪੰਜਾਬੀ ਲਹਿਰ ਨਾਲ਼ ਜੁੜੇ ਨੇਂ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਰਹਿਤਲ ਅਤੇ ਤਰੀਖ਼ ਬਾਰੇ ਖੋਜ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਨੇਂ।ਲਮਜ਼ ਦੇ ਫ਼ੈਲੋ ਵੀ ਰਹੇ ਨੇਂ ਅਤੇ ਲਿਖਾਰੀ ਵੀ ਨੇਂ।ਸਾਈਵਾਲ ਨਾਲ਼ ਸਾਂਗੇ ਪਾਰੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਂਗਲ਼ੀ ਸਮਾਜ ਬਾਰੇ ਵੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਦੇ ਨੇਂ
If anyone needs refrences used in the article or the english version, one can contact aamirriaz1966@gmail.com


Share |


 

Depacco.com


 

 

Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
ਨਜਮ ਹੁਸੈਨ ਸੱਯਦ
ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਸਈਦ ਭੁੱਟਾ
ਨਾਵਲ
ਕਹਾਣੀਆਂ
ਜ਼ਬਾਨ

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels