Loading...
ਤਹਿਰੀਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੇ ਕੀਮੋਨਸਟ।ਕਾਮਰੀਡਾਬਦਾਲਰੋਫ਼ ਮੁਲਕ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਇਕ ਬਾਬ ( ਲੜੀ 4)

Punjabi Wichaar
ਕਲਾਸਿਕ
ਵਿਚਾਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਫ਼ੌਂਟ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰੋ Preview Chanel
    



ਮੁਢਲਾ ਵਰਕਾ >> ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ ਵਿਚਾਰ >> ਤਾਰੀਖ਼ ਦੇ ਪੰਨੇ >> ਤਹਿਰੀਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੇ ਕੀਮੋਨਸਟ।ਕਾਮਰੀਡਾਬਦਾਲਰੋਫ਼ ਮੁਲਕ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਇਕ ਬਾਬ ( ਲੜੀ 4)

ਤਹਿਰੀਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੇ ਕੀਮੋਨਸਟ।ਕਾਮਰੀਡਾਬਦਾਲਰੋਫ਼ ਮੁਲਕ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਇਕ ਬਾਬ ( ਲੜੀ 4)

ਵਿਚਾਰ ਡੈਸਕ
June 29th, 2017

ਪਿਛਲੀ ਲੜੀ ਦੇ ਆਖ਼ਿਰ ਵਿਚ ਐਨ ਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਦੇ ਆਰਟੀਕਲ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਓਥੋਂ ਹੀ ਗੱਲ ਛੂਨੇ ਹਾਂ।ਲਿਖਾਰੀ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ’’ ਸਨਅਤਾਂ ਤੇ ਸਰਮਾਇਆ ਕਾਰਿਆਂ ਵਿਚ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮਾਲਕੀ ਸੀ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਬੰਗਾਲ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ਼ ਜਾਗੀਰਾਂ ਵਿਚ ਸਨ।ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਅਕਸਰੀਤੀ ਆਬਾਦੀ ਤੇ ਮੁਸ਼ਤਮਿਲ ਸਨ, ਆਜ਼ਾਦੀ, ਇਨਸਾਫ਼ ਤੇ ਮੁਸਾਵਾਤ ਦੇ ਮੌਕਾ ਦੇਣ ਲਈ ਸੀ ਪੀ ਆਈ ਜੱਦੋ ਜਹਿਦ ਕਰਦੀ ਰਹੇਗੀ। ਮੁਤਾਲਬਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੋਨੋਂ ਹੀ ਸਾਡੇ ਲਈ ਅਹਿਮ ਤਰੀਂ ਮਸਲੇ ਨੇਂ ‘‘ ۔ ਯਾਦ ਰਹੇ, ਕੌਮੀ ਜੰਗ ਵਿਚ ਛਪਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਮਜ਼ਮੂਨ ਇੰਤਖ਼ਾਬਾਤ 1946 ਤੂੰ ਇਕ ਮਹੀਨਾ ਪਹਿਲੇ ਦਾ ਹੈ। ਏਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਸੀ ਪੀ ਆਈ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸੈਕਟਰੀ ਪੂਰਨ ਚੰਦਰ ਜੋਸ਼ੀ ( ਪੀ ਸੀ ਜੋਸ਼ੀ ) ਕਾਂਗਰਸ ਤੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਦੇ ਉਨਵਾਨ ਤੋਂ ਤਫ਼ਸੀਲੀ ਮਜ਼ਮੂਨ 1944 ਵਿਚ ਲਿਖ ਚੁੱਕੇ ਸਨ ਜੋ ਬੰਬਈ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਹਾਊਸ ਨੇ ਵੀ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿਚ ਛਾਪਿਆ ਸੀ। ਏਸ ਮਜ਼ਮੂਨ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਕਾਮਰਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿਚ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕਾਮਰਾਨ ਅਸਦਰ ਅਲੀ ਇਕ ਮੁਹੱਕਿਕ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਹਵਾਲਾ ਜਾਤ ਕੱਢ ਲਿਆਏ ਨੇਂ ਜਿਹੜੇ ਮੁਸਤਕਬਿਲ ਦੇ ਮੂਰਖ਼ ਦੇ ਕੰਮ ਵੀ ਆਨ ਗੇ ਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਤਰੱਕੀ ਪਸੰਦਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਤਰੀਖ਼ ਤੋਂ ਸਿੱਖਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲੇਗਾ ਪਰ ਮੈਂ ਤੇ ਖ਼ੁਦ ਏਸ ਦੌਰ ਦਾ ਜ਼ਿੰਦਾ ਗਵਾਹ ਹਾਂ। ਏਸ ਮਜ਼ਮੂਨ ਵਿਚ ਪੀ ਸੀ ਜੋਸ਼ੀ ਦਾ ਸਤਦਲਾਲ ਸੀ ’’ ਜਿਸ ਤਰਾਂ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਇਕ ਅਵਾਮੀ ਤਨਜ਼ੀਮ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਐਂਜ ਹੀ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਜਿਨਾਹ ਨੇ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਨੂੰ ਮੁਤਾਲਬਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਜ਼ਰੀਆ ਅਵਾਮੀ ਰੰਗ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਸ ਤਰਾਂ ਮਹਾਤਮਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਜੱਦੋ ਜਹਿਦ ਕਰ ਰਹੇ ਨੇਂ ਐਂਜ ਹੀ ਜਿਨਾਹ ਵੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਹੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਨੇਂ। ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਹੁੱਬ ਅਲ ਵਤਨੀ ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਕਾਂਗਰਸੀ ਦੀ ਹੁੱਬ ਅਲਵਾ ਤਣੀ ਤੇ ਕੋਈ ਉਜਾਰਾਦਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ‘‘
ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਸੋਚ ਵਿਚਾਰ ਦੇ ਬਾਦ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਦੀ ਹਮਾਈਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਬੜੇ ਲੋਕ ਮਰਕਜ਼ੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਤੈਅ ਸ਼ੁਦਾ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਏ ਸਨ। ਏਸ ਤਰਾਂ ਇਸੀ ਨੌਜਵਾਨ ਤਾਲਿਬ-ਏ-ਇਲਮ ਵੀ ਪਾਰਟੀ ਲਾਈਨ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਸਟੂਡੈਂਟ ਫ਼ੈਡਰੇਸ਼ਨ MSF ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਏ ਸਨ। ਦਾਣਿਆਂ ਲਤੀਫ਼ੀ ਨੇ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇਲੈਕਸ਼ਨ ਮਨਸ਼ੂਰ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿਚ ਤਰੱਕੀ ਪਸੰਦੀ ਨੂੰ ਅੱਵਲੀਅਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ 1946 ਵਿਚ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਦੀ ਫ਼ਤਿਹ ਵਿਚ ਏਸ ਮਨਸ਼ੂਰ ਦਾ ਵੀ ਕਿਰਦਾਰ ਸੀ
ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਅਜ਼ੇਰ ਵਿਚ ਦਿੱਤੇ 4,3 ਤੇ 5 ਨੰਬਰ ਵਾਲੇ ਜ਼ਮੀਮੇ ਏਸ ਬਹਿਸ ਦੇ ਹਵਾਲਾ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਨੇਂ ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਸਤੰਬਰ 1942 ، ਸਤੰਬਰ 1943 ਤੇ ਮਾਰਚ 1944 ਦੀ ਤਹਿਰੀਰਾਂ ਨੇਂ ਜੋ ਸੱਜਾਦ ਜ਼ਹੀਰ ਦੇ ਅਦਾਰੀਏ ਨੇਂ
ਗ਼ਾਲਿਬਨ 1944 ਵਿਚ ਯਫ਼ ਏ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਐਮ ਏਸ ਐਫ਼ ਵਿਚ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ 1946 ਦੀ ਚੋਣਾਂ ਵਿਚ ਭਰਪੂਰ ਹਿੱਸਾ ਲਤਾ। ਮੈਂ, ਅਹਿਮਦ ਸਈਦ ਕਿਰਮਾਨੀ, ਅਲਤਾਫ਼ ਪਰਵਾਜ਼ ਵਗ਼ੈਰਾ ਲੀਗ ਦੇ ਕਾਰਕੁੰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਲਸਿਆਂ ਵਿਚ ਸ਼ਰੀਕ ਹੁੰਦੇ ਸਾਂ। ਝੰਗ, ਸਰਗੋਧਾ, ਖ਼ੁਸ਼ਾਬ ਤੱਕ ਦੂਰ ਦਵਾੜ ਦੀ ਥਾਵਾਂ ਤੀਕ ਜਾ ਕੇ ਇਸੀ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਕਰਨਲ ਆਬਿਦ ਹੁਸੈਨ ਤੇ ਕਰਨਲ ਮੁਬਾਰਕ ਵਗ਼ੈਰਾ ਦੇ ਜਲਸਿਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਏ। ਇਸੀ ਓਥੇ ਜਾ ਕੇ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਦਾ ਪਰੋਪੀਗਨਡਾ ਕਰਦੇ ਸਾਂ। ਏਸ ਦੌਰਾਨ ਵਿਚ 1945 ਵਿਚ ਮੈਂ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦਾ ਬਾਕਾਇਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਿਆ
1942 ਦੇ ਬਾਦ ਜਿੱਦਾਂ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਅਜ਼ਸਰ ਨਵ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਏਸ ਵਿਚ ਬੜੇ ਗਰੁੱਪ ਤੇ ਅਫ਼ਰਾਦ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਗਰੋਹ ਐਂਜ ਦਾ ਸੀ ਜਿਹੜਾ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿਚ ਸ਼ੋਸ਼ਲਿਸਟ ਗਰੁੱਪ ਬਣਾ ਕੇ ਬੈਠਾ ਸੀ। ਇਹ ਲੋਕ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਕਾਂਗਰਸ ਵੱਲ ਇੰਤਹਾਈ ਨਰਮ ਰੋਇਆ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1943 ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਲਾਈਨ ਤੋਂ ਵੀ ਇਖ਼ਤਲਾਫ਼ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਕਮਿਊਨਿਸਟਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਦ ਦੇ ਵੀ ਨਾ ਕੱਦ ਸਨ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਬਣਨ ਦੇ ਬਾਦ ਵੀ ਉਹ ਹਾਲਾਤ ਦਾ ਸਾਇੰਸੀ ਨੁਕਤਾ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਤਜ਼ਜ਼ੀਆ ਨਾ ਕਰਸਕੇ। ਖ਼ਸੂਸੀ ਤੌਰ ਤੇ ਉਹ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਇੰਤਹਾ ਪਸੰਦੀਆਂ ਤੇ ਤਨਕੀਦ ਕਰਨ ਨੂੰ ਜੁਰਮ ਸਮਝਦੇ ਸਨ। ਮੇਰੇ ਖ਼ਿਆਲ ਵਿਚ ਐਂਜ ਦੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟਾਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਬਹੁੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ। ਅੱਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਕਿਆਨ ਨੂੰ ਲੰਘੇ 70 ਸਾਲ ਹੂਚਕੇ ਨੇਂ 1940 ਦੀ ਦੁਹਾਈ ਦੇ ਵਾਕਿਆਨ ਦਾ ਤਜ਼ਜ਼ੀਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਾਨੂੰ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਦਾ ਤਜਜ਼ਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਜ਼ਾਦ ਲਾਈਨ ਬਿਨਾਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ
1942 ਦੇ ਬਾਦ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਮਸਲਾ ਤੇ ਮੁਸਲਿਮ ਅਕਸਰੀਤੀ ਸੂਬਿਆਂ ਦਾ ਸੀ ਤੇ ਜਿੱਦਾਂ ਗੱਲ ਮੁਸਲਿਮ ਅਕਸਰੀਤੀ ਸੂਬਿਆਂ ਦੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੋਏ ਤੇ ਏਸ ਨੂੰ ’’ ਦੋ ਕੌਮੀ ਨਜ਼ਰੀਆ ‘‘ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਆਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਦੋ ਕੌਮੀ ਨਜ਼ਰੀਆ ਵਿਚ ਤੇ ਸਾਰੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਿਮ ਸੀ। ਅਹਿਮ ਤਰੀਂ ਹਕੀਕਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਏਸ ਫ਼ੈਸਲਾ ਵਿਚ ਹਿੰਦੂ, ਸੁੱਖ ਕਾਮਰੇਡ ਸਭੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। ਇਸੀ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਤੇ ਐਮ ਏਸ ਐਫ਼ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਹੇ ਤੇ ਤਹਿਰੀਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਰਹੇ। ਮੈਂ ਤੇ ਏਸ ਦਾ ਜ਼ਿੰਦਾ ਸਬੂਤ ਹਾਂ। ਬਹੁੰ ਸਾਰੇ ਕਾਮਰੇਡ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ਮ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਹਕੀਕਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪ ਲਕਾਨਦੇ ਕਿਉਂ ਨੀਂ? ਪਰ ਸਾਡੇ ਇੱਥੇ ਬੜੇ ਕਾਮਰੇਡ ਤਰੀਖ਼ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਜੋ ਗ਼ਲਤ ਰਵਾਈਤ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਏਸ ਗੱਲ ਤੇ ਕੋਈ ਸ਼ਰਮਿੰਦਗੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਕਮਿਊਨਿਸਟਾਂ ਨੇ ਤਹਿਰੀਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲਤਾ ਸੀ ਤੇ ਇਹ ਤਹਿਰੀਕ ਮੁਸਲਿਮ ਅਕਸਰੀਤੀ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿਚ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ਖ਼ੁੱਦਾਰ ਅਦਿਤ ਦੀ ਤਹਿਰੀਕ ਸੀ
ਜਿਥੇ ਤੱਕ ਕਿਆਮ-ਏ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਮਸਲਾ ਹੈ ਤੇ ਜਿੱਦਾਂ 1946 ਵਿਚ ਕਾਬੀਨਾ ਤਿੱਜਾ ਵੇਜ਼ ਆਈਆਂ ਸਨ ਤੇ ਕ਼ਾਇਦੇ ਆਜ਼ਮ ਨੇ ਤੇ ਏਸ ਨੂੰ ਕਬੂਲਿਆ ਸੀ ਪਰ ਕਾਬੀਨਾ ਮਿਸ਼ਨ ਤਿੱਜਾ ਵੇਜ਼ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਤੇ ਪੰਡਤ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ਼ ਨਹਿਰੂ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਫ਼ਰਜ਼ ਕਰੋ ਨਹਿਰੂ ਮੁਖ਼ਾਲਫ਼ਤ ਨਾ ਕਰਦੇ ਤੇ ਫ਼ਿਰ ਨਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਬਣ ਦਾ ਨਾ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਤਕਸੀਮ ਹੁੰਦਾ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇਂ ਕਿ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਆਲਮੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਯਾ ਗਰੇਟ ਗੇਮ ਦੇ ਤਹਿਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਬਣਾਇਆ ਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਕਾਬੀਨਾ ਮਿਸ਼ਨ ਪਲਾਣ ਵੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਜੇ ਨਹਿਰੂ ਮੁਖ਼ਾਲਫ਼ਤ ਨਾ ਕਰਦਾ ਤੇ ਫ਼ਿਰ ਏਸ ਆਲਮੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਯਾ ਗਰੇਟ ਗੇਮ ਦਾ ਕੀ ਬਣਾ ਸੀ?। ਇਹ ਸਭ ਸਵਾਲ ਸਾਨੂੰ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦੇ ਨੇਂ ਕਿ ਇਸੀ ਆਪਣੀ ਸਿਆਸਤ ਦਾ ਸਾਇੰਸੀ ਨੁਕਤਾ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਤਜ਼ਜ਼ੀਆ ਕਰੀਏ। ਜੇ ਤੁਸੀ 1943 ਦੇ ਬਾਦ ਦਾ ਪਾਰਟੀ ਲਿਟਰੇਚਰ ਪੜ੍ਹੋ ਗੇ ਤੇ ਤੁਸੀ ਸਹੀ ਤਜ਼ਜ਼ੀਆ ਕਰ ਸਕੋ ਗੇ 1946 ਵਿਚ ਤੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਵੀ ਯਹੂ ਲਾਈਨ ਸੀ ਕਿ ਕਾਂਗਰਸੀ ਤੇ ਮੁਸਲਿਮ ਨੂੰ ਕਾਬੀਨਾ ਮਿਸ਼ਨ ਤਿੱਜਾ ਵੇਜ਼ ਨੂੰ ਮੰਨ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਤਹਿਰੀਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਹਮਾਈਤ ਕੀਤੀ ਤੇ ਏਸ ਦਾ ਇਕ ਵਸੀਅ ਪਸ-ਏ-ਮੰਜ਼ਰ ਸੀ।ਬਹੁੰ ਸਾਰੇ ਸਨੀਅਰ ਕਾਮਰੇਡ ਏਸ ਪਾਰਟੀ ਲਾਈਨ ਨੂੰ ਬਨਾਣ ਵਿਚ ਸ਼ਰੀਕ ਸਨ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਤੋਂ ਨਾ ਤੇ ਮਾਲ ਬਟੋਰਿਆ ਸੀ ਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਦ ਕੁੱਝ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੋ ਪਾਰਟੀ ਲਾਈਨ ਬਣਾਈ ਏਸ ਨੂੰ ਇਸੇ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਵਾਕਿਆ ਵੀ ਦੱਸ ਦੋਵਾਂ ਕਿ ਕ਼ਾਇਦੇ ਆਜ਼ਮ ਨੇ ਜਿਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਇਸਰਾਰ ਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਛੱਡ ਕੇ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਹੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਸੰਭਾਲਿਆ ਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੋਂ ਇਕ ( ਸਿਰ ) ਵਜ਼ੀਰ ਹਸਨ ਵੀ ਸਨ ਜਿਹੜੇ ਸੱਜਾਦ ਜ਼ਹੀਰ ਦੇ ਵਾਲਿਦ ਸਨ। ਵਜ਼ੀਰ ਹੁਸਨ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਕੀ ਕੁੱਝ ਬਹਿਸਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹੋਣ ਗਈਆਂ ਏਸ ਬਾਰੇ ਤੇ ਅੱਜ ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਬਣੇ ਭਰਾ-ਏ-ਨੂੰ ਬੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਇਲਮ ਜ਼ਰੂਰ ਸੀ। ਕਾਬੀਨਾ ਮਿਸ਼ਨ ਪਲਾਣ ਮੁਸਤਰਦ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਦ ਕਾਂਗਰਸ ਤੇ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਵਿਚ ਹਮ ਆਹੰਗੀ ਦੀ ਸੂਰਤਾਂ ਮਹਿਦੂਦ ਹੂਗਈਆਂ ਸਨ 1946 ਦੇ ਇੰਤਖ਼ਾਬਾਤ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਬਤ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ ਕਿ ਅਕਲੀਅਤੀ ਤੇ ਅਕਸਰੀਤੀ ਮੁਸਲਿਮ ਸੂਬਿਆਂ ਦੇ ਮੁਸਲਿਮ ਅਵਾਮ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਨੇਂ 3 ਜੂਨ 1947 ਦੇ ਮਨਸੂਬਾ ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਨੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਸਨ ਸਗੋਂ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਲੀਡਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਰਜ਼ਾਮੰਦੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਏਸ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਨੂੰ ਕਬੂਲਿਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਜੇ ਇਹ ਕਸੀ ਆਲਮੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਤੇ ਏਸ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੋਨਾਂ ਜਮਾਅਤਾਂ ਤੇ ਆਂਦੀ ਸੀ। ਹੁਣ 70 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਬਾਦ ਸਾਨੂੰ ਮਤਾੱਸਾਨਾ ਤਜ਼ਜ਼ੀਆ ਤੋਂ ਜਾਨ ਛੁਡਾ ਲੇਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ
ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਕਾਂਗਰਸ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਕਿਉਂ ਮਕਬੂਲ ਨਾ ਹੂਸਕੀ? ਏਸ ਸਵਾਲ ਦੇ ਵੀ ਤਜ਼ਜ਼ੀਏ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਪ ਸੈਕੂਲਰ ਸੋਚਦਾ ਹਾਮ੍ਹੀ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਪਰ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਮਕਬੂਲ ਆਮ ਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਇਕ ਵਜ੍ਹਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ’’ ਹਿੰਦਵਾਨਾ ਡਹਨੀਤ ‘‘ ਵੀ ਸੀ। ਏਸ ਜ਼ਹਿਨੀਅਤ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਬਨਈਏ ਤੇ ਸਾਹੂਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਤੋਂ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਜੌੜੇ ਰੱਖਣ ਦਾ ਮੁਫ਼ਾਦ ਸੀ। ਏਸ ਜ਼ਹਿਨੀਅਤ ਦਾ ਦੂਜਾ ਇਜ਼ਹਾਰ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਕਾਂਗਰਸੀ ਸਨ ਜੋ ਆਪਣੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਛੂਤ ਛਾਤ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਸਾਹੂਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਤਾਅਲੁੱਕ ਵੀ ਏਸ ਨੂੰ ਲੈ ਡੋਬਿਆ। ਆਮ ਪੰਜਾਬੀ ਤੇ ਸਾਹੂਕਾਰਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸੀ। ਇਕ ਸਾਹੋ ਕਾਰ ਬਲਾਕੀ ਸ਼ਾਹ ਹੂੰਦਾ ਸੀ ਏਸ ਦੇ ਤੇ ਇਸੀ ਵੀ ਮਕਰੂਜ਼ ਸਾਂ। ਬਹੁੰ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬੀ ਹਿੰਦੂ ਵੀ ਇਸੀ ਵਜ੍ਹਾ ਤੋਂ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਯੋਨੀਨਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਛੋਟੂ ਰਾਮ ਨੇ 1901 ਦੇ ਲੈਂਡ ਐਲੀਨਸ਼ਨ ਐਕਟ Land Allination Act ਵਿਚ 1929 ਤੋਂ 1936 ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਮੁਤਵਾਤਰ ਤਿੰਨ ਅਹਿਮ ਤਰਮੀਮਾਂ ਕਰਵਾਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਤੋਂ ਬਨਈਏ ਤੇ ਸਾਹੂਕਾਰਾਂ (Money Lendrs) ਨੂੰ ਲਗਾਮ ਪਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਰਮੀਮਾਂ ਦੇ ਬਾਦ ਬਨਈਏ ਨੂੰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਹਥਿਆਨ ਤੋਂ ਵੀ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੇ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਏਸ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਫ਼ੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪਰ ਕਾਂਗਰਸ ਇਕ ਵੱਲੋਂ ਸਾਹੂਕਾਰਾਂ ਦੀ ਹਿਮਾਇਤੀ ਸੀ ਤੇ ਦੂਜੇ ਵੱਲੋਂ ਯੋਨੀਨਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸ਼ਦੀਦ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਰਹੀ। ਯਵਨੀਸਟ ਪਾਰਟੀ, ਆਫ਼ ਪੰਜਾਬ ਇਕ ਸੈਕੂਲਰ ਪਾਰਟੀ ਸੀ। ਜੇ ਅਹਿਮ ਮਸਲਾ ਸੈਕੂਲਰ ਅਜ਼ਮ ਸੀ ਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਵਰਗੀ ਸੈਕੂਲਰ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਇਤਿਹਾਦ ਕਰਦੀ ਪਰ ਐਂਜ ਨਾ ਹੋਇਆ। ਬਲਾਸ਼ਬਾ ਬਨਈਏ ਤੋਂ ਕਰਾਬਤਦਾਰੀ ਤੇ ਛੂਤ ਛਾਤ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਤੋਂ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਕਾਮਯਾਬੀ ਨਾ ਮਿਲੀ। ਇਕ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਮਸਲਾ ਮੁਆਹਿਦਾ ਲਖਨਊ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਤੋਂ ਬੰਗਾਲ ਵ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਦੀਦ ਇਜ਼ਤਿਰਾਬ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਹੋ ਉਹ ਇਜ਼ਤਿਰਾਬ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਤੋਂ ਕਾਂਗਰਸ ਤੋਂ ਕੁਰਬਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਪੰਜਾਬੀ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਇਕ ਮੁਵੱਸਸਰ ਗਰੋਹ ਨੇ ਦਸੰਬਰ 1929 ਵਿਚ ਮਜਲਿਸ ਅਹਰਾਰ ਦੇ ਨਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਸਿਆਸੀ ਜਮਾਤ ਬਣਾਈ ਸੀ, ਪਰ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਵਬਨਗਾਲ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀ ਪਾਲਿਸੀ ਤੇ ਗ਼ੌਰ ਨਾ ਕੀਤਾ 1937 ਦੇ ਇੰਤਖ਼ਾਬਾਤ ਵਿਚ ਕਾਂਗਰਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਨਾਂ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿਚ ਪੱਟ ਗਈ ਪਰ ਫ਼ਿਰ ਵੀ ਪਾਲਿਸੀ ਵਿਚ ਕੋਈ ਤਬਦੀਲੀ ਨਾ ਆਈ। ਕੁੱਝ ਇਕ ਸ਼ਖ਼ਸੀਆਤ ਸਨ ਜੋ ਕਾਂਗਰਸੀ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਰਹੀਆਂ ਪਰ ਆਮ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਹੈਸੀਅਤ ਨਹੀਂ ਸੀ 1946 ਦੇ ਇੰਤਖ਼ਾਬਾਤ ਦੇ ਬਾਦ ਕਾਂਗਰਸ ਤੇ ਯੋਨੀਨਸਟ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਇਕ ਇਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਸਿਆਸੀ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨਾਲ਼ ਪੰਜਾਬ ਭਰ ਵਿਚ ਦੋਨਾਂ ਦਾ ਵਕਾਰ ਮਜਰੂਹ ਹੋਇਆ। ਕਾਂਗਰਸ ਤੇ ਜਮਹੂਰੀ ਉਕਦਾਰ ਦੀ ਮੁਹਾਫ਼ਿਜ਼ ਸੀ ਪਰ ਏਸ ਨੇ ਵੀ ਮਹਿਜ਼ ਬਗ਼ਜ਼ ਮਾਵੀਹ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਪਾਰਟੀ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਨੂੰ ਹਕੂਮਤ ਨਾ ਬਨਾਣ ਦਿੱਤੀ। ਏਸ ਤੋਂ ਕਾਂਗਰਸ, ਖ਼ਾਲਸਾ ਪਾਰਟੀ ਤੇ ਯੋਨੀਨਸਟਾਂ ਦਾ ਵਕਾਰ ਘੱਟ ਹੋਇਆ ਤੇ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਨੂੰ ਆਯਹਾ ਆਖਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲ ਗਿਆ ਕਿ ਕਾਂਗਰਸ, ਯੋਨੀਨਸਟ ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਮਹੂਰੀ ਹੱਕ ਵੀ ਦੇਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ। ਏਸ ਤੋਂ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਨੂੰ ਸਿਆਸੀ ਹਮਦਰਦੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ
Link of Part 3
http://www.wichaar.com/news/127/ARTICLE/33183/2017-06-18.html


Share |


 

Depacco.com


 

 

Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
ਨਜਮ ਹੁਸੈਨ ਸੱਯਦ
ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਸਈਦ ਭੁੱਟਾ
ਨਾਵਲ
ਕਹਾਣੀਆਂ
ਜ਼ਬਾਨ

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels